ادبیات و علوم انسانی
برگردعلوم سیاسی
مطالعه قدرت، نهادهای سیاسی و روابط میان آن‌ها.
تصور رایج و واقعیت
برداشت‌های رایج و نکته‌های قابل‌بررسی
«علوم سیاسی بخونی، سیاستمدار می‌شی.»
تقریباً هیچ‌کس از این مسیر وارد سیاست نمی‌شه. آنچه این رشته می‌سازه تحلیل‌گر و پژوهشگر و کارشناسه، نه سیاستمدار.
«این رشته حرف مفته.»
روش تحقیق، اقتصاد سیاسی، حقوق بین‌الملل و آمار، درس‌های فنی و قابل سنجشی‌ان. تحلیل سیاسیِ بدون این‌ها حرف مفته؛ با این‌ها یه تخصصه.
«بازار کارش صفره.»
کوچیک ولی واقعی: اتاق‌های فکر، پژوهش سیاست‌گذاری، رسانه، سازمان‌های بین‌المللی، و شرکت‌هایی که ریسک سیاسی بازارهای صادراتی را تحلیل می‌کنن.
درس‌ها
چی می‌خونی
چهار سال. اندیشهٔ سیاسی غرب و اسلام، روابط بین‌الملل، سیاست تطبیقی، حقوق اساسی و بین‌الملل، اقتصاد سیاسی، و روش تحقیق.
درس‌های تخصصی که این رشته رو می‌سازن
واحد یعنی چه
درس‌های دانشگاه با «واحد» شمرده می‌شوند. هر واحد نظری ۱۶ ساعت کلاس در یک ترم است، هر واحد عملی یا آزمایشگاهی ۳۲ ساعت و هر واحد کارآموزی ۱۲۰ ساعت. یک دورهٔ کارشناسی معمولاً بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ واحد است و در چهار دسته پخش می‌شود:
- عمومی
- معارف، ادبیات فارسی، زبان، تربیت بدنی. در همهٔ رشته‌ها یکی است و سقفش ۲۲ واحد است.
- اطلاعات تحصیلی
- پایهٔ علمی رشته — ریاضی و فیزیک برای مهندسی، آناتومی و بیوشیمی برای پزشکی.
- اصلی
- ستون فقرات رشته، مشترک با رشته‌های نزدیک به آن.
- تخصصی
- درس‌هایی که فقط در همین رشته می‌خوانی — همان فهرست بالا. این بخش است که تصویر واقعی رشته را می‌سازد؛ بقیه کم‌وبیش در رشته‌های همسایه هم هست.
تعداد دقیق واحدهای هر رشته را شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم تصویب و منتشر می‌کند و برای هر رشته فرق دارد — اربیت‌آپ عددش را حدس نمی‌زند. سرفصل رسمی هر رشته در prog.msrt.ir هست.
چالش‌های تحصیل و کار
اقتصاد سیاسی و روش تحقیق — دو درسی که بیشترین وزن فنی را دارن و از بقیهٔ رشته جدی‌ترن. و حجم مطالعهٔ نظری.
مهارت‌ها
چه مهارتی لازم داری
در کنار درس‌های دانشگاه، این مهارت‌ها رو هم برای مسیر کاری موردنظرت بررسی کن.
- نوشتن تحلیلی و گزارش سیاستی
- انگلیسی در حد خواندن منابع و نوشتن
- روش تحقیق و کار با داده
- شناخت عمیق یک منطقه یا یک حوزهٔ سیاستی
- زبان دوم منطقه‌ای: عربی، ترکی یا روسی
پیشنهادهایی برای یادگیری در طول تحصیل
سال ۱ تا ۲
انگلیسی رو به سطح خواندن منابع دست اول برسون. تحلیل‌گری که فقط منابع فارسی می‌خونه، تحلیل دست دوم می‌ده.
سال ۲ تا ۳
هفته‌ای یه یادداشت تحلیلی بنویس و منتشر کن. رسانه‌ها و اتاق‌های فکر، نویسنده‌شان را از همین‌جا پیدا می‌کنن.
سال ۳ تا ۴
یه تخصص منطقه‌ای یا موضوعی بگیر: خاورمیانه، انرژی، تجارت خارجی. تحلیل‌گر عمومی، بازار نداره.
کارها
چه مسیرهای کاری‌ای وجود داره؟
پژوهشگر سیاست‌گذاری
۱۸–۵۵تحلیل و ارزیابی سیاست‌های عمومی
کجا: اتاق‌های فکر، مراکز پژوهش مجلس و دولت
تحلیل‌گر و روزنامه‌نگار سیاسی
۱۵–۵۰تحلیل و گزارش رویدادها
کجا: رسانه‌ها، خبرگزاری‌ها، پادکست‌ها
کارشناس روابط بین‌الملل شرکتی
۲۲–۷۰تحلیل ریسک سیاسی بازارهای صادراتی
کجا: شرکت‌های صادراتی، هلدینگ‌ها
کارشناس سازمان‌های بین‌المللی
۲۵–۹۰پروژه‌های توسعه و همکاری
کجا: دفاتر سازمان ملل، NGOهای بین‌المللی
مدرس و پژوهشگر دانشگاه
۱۵–۴۰تدریس و پژوهش آکادمیک
کجا: دانشگاه‌ها
ارقام ماهانه به میلیون تومان، تخمینی و بر مبنای تهران — از شروع کار تا حدود پنج سال بعد.
اسم‌هایی که احتمالاً می‌شناسی
نمونه‌هایی از جاهایی که فارغ‌التحصیل‌های این حوزه در ایران کار می‌کنند:
- — آموزش و پرورش
- — نشر و ویرایش
- — پژوهشگاه‌های علوم انسانی
- — واحد محتوای سازمان‌ها
این‌ها مثال‌اند برای اینکه بدانی حرف از چه جور جایی است — نه فهرست کامل، نه رتبه‌بندی، و نه قولی که آنجا استخدام می‌شوی.
واقعیت روزمره
نمونه‌ای از یک روز کاری
خواندن اخبار و گزارش، پژوهش، نوشتن یادداشت و گزارش، جلسه و ارائه. در رسانه: سرعت بالا و ددلاین روزانه. در پژوهش: پروژه‌های چندماهه و آرام‌تر.
فضای کار
اتاق فکر، تحریریه، یا دفتر شرکت. کار عمدتاً پشت میز با جلسات زیاد. در رسانه پرتنش و پرسرعت؛ در پژوهش آرام و منظم.
سال‌های اول
شروع مسیر کاری
ورود از راه نوشتن. کسانی که نمونهٔ منتشرشده دارن، سریع‌تر جذب می‌شن. بدون نمونه، پیدا کردن اولین کار در این رشته بسیار سخته.
مسیر رشد
چند مسیر ممکن برای رشد
سال ۰
پژوهشیار، خبرنگار، یا کارشناس تازه‌کار.
سال ۵
تحلیل‌گر با تخصص روشن، پژوهشگر ارشد، یا کارشناس بین‌الملل شرکتی.
سال ۱۰
مدیر پژوهش، تحلیل‌گر شناخته‌شده، یا مشاور سیاست‌گذاری.
به تو می‌خوره؟
ترجیح‌ها و چالش‌های قابل‌بررسی
چه ترجیح‌هایی رو بررسی کنی؟
- — کسی که اخبار رو دنبال می‌کنه و پشتش رو می‌خواد بفهمه
- — کسی که خوب و منظم می‌نویسه
- — کسی که یه تخصص منطقه‌ای برای خودش می‌سازه
چه چالش‌هایی رو بررسی کنی؟
- — کسی که فکر می‌کنه این رشته یعنی بحث سیاسی
- — کسی که دنبال شغل تضمینی و درآمد بالاست
- — کسی که انگلیسی‌اش ضعیفه
بعدش چی
ادامهٔ تحصیل و مهاجرت
ارشد در گرایش مشخص (روابط بین‌الملل، مطالعات منطقه‌ای، سیاست‌گذاری). پذیرش تحصیلی خارج در این رشته نسبتاً خوبه، به‌ویژه برای مطالعات خاورمیانه که تخصص منطقه‌ای‌اش کمیابه.
ریسک‌ها
نکته‌هایی برای بررسی پیش از انتخاب
بازارش کوچیکه و ورود به آن بیشتر از هر رشتهٔ دیگه‌ای به نمونهٔ کار منتشرشده و شبکه بستگی داره تا به مدرک. کسی که چهار سال فقط درس بخونه و چیزی ننویسه، فارغ‌التحصیلی بدون هیچ نشانهٔ قابل ارائه‌ست.
از خودت بپرس
قبل از پر کردن فرم، اینا رو از خودت بپرس
۱. آخرین تحلیلی که نوشتی چی بود؟ اگه هیچی، از همین حالا شروع کن.
۲. منابع انگلیسی می‌خونی؟
۳. کدوم منطقه یا موضوع؟ تخصص، تفاوت بین بیکاری و شغله.
راه دوم
اگه این نشد، یا مطمئن نیستی
هم‌خانواده‌ها
بقیهٔ رشته‌های ادبیات و علوم انسانی
این صفحه برای آشنایی اولیه با رشته و مسیرهای کاری آن تهیه شده. تجربه افراد و شرایط کار متفاوت است؛ برای تصمیم‌گیری، منابع و اطلاعات به‌روز رو هم بررسی کن.